Wel wir

Synod a rhyfeddod oedd darganfod bod y blog hwn wedi cyrraedd rhif 42 yn rhestr Total Politics o flogiau gorau Cymru. Fel y mae HRF wedi ei nodi, mae nifer o'r blogiau yn y 60 uchaf wedi eu cyhoeddi yn uniaith Gymraeg, neu yn bennaf yn y Gymraeg. A'r hyn sydd wedi fy synnu fwyaf yw fod y blog yma wedi ei osod un safle tu ol i'r blog hynod raenus, Wales Home.
Blogiwr digon diog ydw i, ar y gorau. Ond fel pawb, dwi'n licio dipyn o glod. Ella bydd yr anrhydedd yma yn hwb i mi flogio yn amlach dros y flwyddyn nesa. Diolch o galon i bawb wnaeth bleidleisio drostaf.

Gwlad a bro

Yn ddiweddar, dwi wedi dechrau teimlo bod lefel y drafodaeth wleidyddol ar y blogosffer Cymraeg wedi gostwng yn sylweddol. Ond mae'n rhaid bod yr Eisteddfod wedi bod yn donic i ni gyd, oherwydd mae 'na drafodaeth hynod o ddifyr yn digwydd ar y funud rhwng Blog Menai, Hen Rech Flin, Hogyn o Rachub a Gwilym Euros.
Hen Rech Flin a ddechreuodd bethau, wrth edrych ar ragolygon ymgeisydd Llais Gwynedd yn etholiadau Cynulliad 2011. Trafododd y posibilrwydd (hynod anhebygol) o gyd-weithio rhwng Llais Gwynedd a Llais y Bobl ym Mlaenau Gwent.
Arweiniodd hyn, yn ei dro, at gofnod ar Blog Menai yn trafod y tensiwn rhwng y lleol/ranbarthol a'r cenedlaethol yng ngwleidyddiaeth Cymru. Dadl Cai yw bod 'na rai Cymru sydd yn gadael i'w ymlyniad at eu bro danseilio eu cenedlaetholdeb, ac yn fwy difrifol, danseilio gobeithion y mudiad cenedlaethol ehangach.
Daeth dau ymateb hynod ddifyr gan Hen Rech Flin a Hogyn o Rachub, yn dadlau bod bro-garwch yn ran hanfodol o genedlaetholdeb Cymraeg, ac wedi bod yn ddylanwad pwysig ar ddatblygiad Plaid Cymru ei hun.
Mae'n rhaid i mi ddweud fy mod yn dueddol o sefyll rhwng y ddau safbwynt. Mae plwyfoldeb yn rhywbeth dwi'n ei gasau a chas perffaith. Y peth mwyaf di-galon am fod ar Gyngor Gwynedd yw gweld obsesiwn rhai Cynghorwyr gyda "gwarchod" eu wardiau unigol hwy, ar draul pawb a phopeth arall.
Ond rheswm dwi'n gwylltio gyda'r Cynghorwyr hyn yw fy mod i'n credu bod hollti Gwynedd yn 75 brenhiniaeth sydd yn ymladd yn erbyn eu gilydd yn fygythiad i fuddiannau Gwynedd gyfan. Ac mae bygythiad i Wynedd - yn fy marn i - yn fygythiad i'r iaith Gymraeg. A'r awydd i weld yr iaith Gymraeg yn ffynnu sydd yn gyrru fy ngwleidyddiaeth i, yn y bon.
Er nad ydw i'n rhannu bro-garwch HRF a HoR, tydw i chwaith ddim yn rhywun sydd yn rhoi y genedl gyntaf. I mi, mae anghenion Cymru gyfan yn eilradd i anghenion yr iaith Gymraeg. Cerbyd ar gyfer diogelu'r Gymraeg yw Cynulliad/Senedd/Annibynniaeth i mi. Pe na byddai'r iaith Gymraeg yn bodoli, dwi ddim yn siwr os y bydda gen i fymrun o ddiddordeb mewn cenedlaetholdeb.
Felly fe allai rhywun ddadlau mai budd un cymuned, yn hytrach na chenedl gyfan, sydd wrth wraidd fy ngwleidyddiaeth i. Dim ond bod y gymuned honno yn un ehangach na un pentref, neu ward etholiadol, neu sir, unigol.

Barn vs. Sylw

Fel y medrwch chi ddychmygu, rydw i'n credu'n gryf mae Barn sydd yn haeddu grant y Cyngor Llyfrau. Dyw'r farn yna heb newid, hyd yn oed ar ol i mi weld y rhifyn engrheifftiol o Sylw. Oes, mae 'na lawer iawn sydd yn dda yng nghylchgrawn Y Lolfa. Ond mae'n rhy dameidiog ac arwynebol ar brydiau - ac yn rhy blwyfol i Aberystwyth.
Ond peidiwch a chymeryd fy ngair un-ochrog i. Aeth Gwilym Owen ati i gynull ei grwp ffocws ei hun ar Radio Cymru ddoe (gwrandewch eto) er mwyn cymharu'r ddau gyhoeddiad. Ac roedd y criw bach yma yn eithaf pendant bod Barn yn rhagori ar Sylw. Ychwanegwch hyn at sylwadau Vaughan Roderick, sydd hefyd yn ffafrio Barn (o rhyw ychydig bach) ar ei flog, ac mae'n dechrau dod yn amlwg bod y farn gyhoeddus yn ffafrio Barn.
Ydych chi wedi cael cyfle i gymharu'r ddau gyhoeddiad? Beth ydych chi'n ei feddwl?

Gwleidyddiaeth iard ysgol

Ddechrau'r wythnos, fe ymunodd Aeron Jones (Llais Gwynedd) a byd bach y blogiau Cymraeg. Ac o fewn diwrnod, mae o wedi penderfynnu troi arna fi - am syndod. Dwi eisoes wedi cael fy ngalw'n goc oen gan Gwilym Euros Roberts (LlG), a rwan mae Aeron yn mynnu bod aelodau eraill y Cyngor yn credu mod i'n dipyn o ffwl. Gwleidyddiaeth iard ysgol ydi hyn, wrth gwrs - galw enwau ar rhywun, yn hytrach na ymateb i'r hyn sydd ganddyn nhw i'w ddweud.
Diolch byth, dwi ddim yn greadur croen-denau. Ac yn wahanol i aelodau Llais Gwynedd, dwi ddim yn gweld gwleidyddiaeth lleol fel rhyw fath o popularity contest. Cynghorydd ydw i, nid carnival queen.
Tydw i ddim yn mynd i ostwng i lefel Aeron drwy ddechrau galw enwau yn ol, ond yng nghyd-destun Tai Fforddiadwy, mae'n rhaid gofyn pwy ydi'r ffwl go iawn. Mae'n amlwg o neges Aeron nad oes ganddo rhyw lawer o syniad beth yn union ydi Ty Fforddiadwy yng nghyd-destun polisi Gwynedd. Efallai nad ydw i'n ffwl, ond mi ydw i'n dipyn o bore pan mae'n dod i bethau fatha polisi y corff dwi'n isda arno. Dwi'n dueddol o neud petha diflas, megis darllen y dogfennau sy'n cael eu gyrru ata ni fel aelodau - gan gynnwys y ddogfen ddrafft yn ymwneud a thai fforddiadwy. Ac mae'r disgrifiad o Dai Fforddiadwy sydd yn y ddogfen honno yn bur wahanol i ddisgrifiad Aeron.
Pan mae rhywun yn dod at Gyngor Gwynedd a gofyn am yr hawl i godi mwy na hyn-a-hyn o dai, mae'r Cyngor yn gallu mynnu bod canran o'r tai hynny - 25% fel arfer - yn dai fforddiadwy. Yn ol Aeron, unig ystyr hyn yw eu bod yn cael eu gwerthu am 30% yn llai na phris y tai eraill. Lol botas maip ydi diffiniad Aeron. Does dim rhaid i'r tai fforddiadwy gael eu gwerthu o gwbl. Gall y datblygwr ddewis gosod y tai, a hynny am rent sydd yn cael ei osod gan y Cynulliad; rhent safonol tai cymdeithasol Cymru. Os yw'r tai yn cael eu gwerthu, mae'n rhaid iddyn nhw gael eu gwerthu am bris sydd yn wirioneddol fforddiadwy i'r gymuned leol. Mae archwiliad fforddiadwyaeth yn cael ei wneud gan y Cyngor, ac mae'r pris yn cael ei osod yn unol a'r archwiliad hwnw. Celwydd noeth yw dweud y gallai rhywun godi ty sydd a gwerth marchnad-agored o £300,000, a'i gynnig fel ty fforddiadwy am £210,000. Mae cyfyngiadau llym ynglyn a maint a dyluniad tai fforddiadwy, er mwyn sicrhau nad yw'r tai sydd yn cael eu dynodi yn dai fforddiadwy yn mynd o afael y gymuned leol.
Fe allwn i fynd ymlaen ac ymlaen am hyn, ond dwi ddim yn credu y byddai rhyw lawer o bwynt. Fel yr yda ni wedi ei weld gan Lais Gwynedd droeon, tydyn nhw ddim yn blaid sydd yn gadael i'r ffeithiau amharu ar stori dda.

Chwarae teg i Alun Davies

Fyddwn i ddim yn disgrifio fy hun fel un o edmygwyr mawr Alun Davies AC, ond dwi'n credu ei fod wedi gwneud peth dewr ac anrhydeddus wrth benderfynnu gadael ei sedd ddiogel ar y rhestr ranbarthol er mwyn ceisio cipio Blaenau Gwent gan Trish Law. Yn fy marn i, llwfrgwn ydi'r holl aelodau Llafur sydd wedi penderfynnu "ymddeol" wedi iddyn nhw sylweddoli eu bod yn wynebu cweir yn yr etholiad nesaf. O leiaf mae Alun Davies yn fodlon ymladd dros ei egwyddorion a'i blaid.

Si ddiddorol

Dwi newydd glywed si hynod o ddiddorol ynglyn a'r Blaid Lafur yng Ngwynedd. Yn ol pob tebyg, maent wedi methu a dod o hyd i unrhyw un i sefyll fel ymgeisydd etholiadol yn yr Etholiad Cyffredinol fydd yn cael ei gynnal rhwng rwan a'r gwanwyn. Ac felly, mae'n rhaid i'r Blaid Lafur yn ganolog "barasiwtio" rhywun i mewn o'r tu allan. Beth mae hyn yn ei ddweud am gyflwr y blaid mewn ardal a oedd, unwaith, yn driw iawn?

Llais Gwynedd a Thai Fforddiadwy

Neithiwr, yng nghyfarfod Pwyllgor Ardal Arfon, fe wnaeth Cyng. Aeron Jones (Llais Gwynedd) ddatgan mae "Spin llwyr yw Tai Fforddiadwy", gan wrthwynebu cais i glirio tomen lechi yn Talysarn er mwyn codi stad o dai yno. Dwi ddim yn siwr beth yn union mae'n ei olygu drwy "spin llwyr". Mae polisi Tai Fforddiadwy Gwynedd - polisi Plaid Cymru - yn sicrhau bod tai ar gael i bobl leol eu rhentu, prynnu neu adeiladu, a hynny am bris sydd yn llai na phris y farchnad. A yw datganiad Aeron neithiwr yn golygu fod Llais Gwynedd yn gwrthwynebu polisi Plaid Cymru o sicrhau tai fforddiadwy i drigolion Gwynedd?